دسترسى از جمله معاينات بالينى « 1 » ، توجه به حالات نبض بيمار ، ادرار و مدفوع بيمار و از همه مهم‌تر توجه به شرح‌حال بيمار از اين دسته هستند . در اين فصل با برخى از جنبه‌هاى فوق الذكر هرچند به صورت مختصر آشنا مىشويم . همچنين سعى شده است كه اكثر مطالب اين قسمت به همان صورت كه در كتب طب سنّتى بيان‌شده ( با همان جمله‌بندىها و اصطلاحات ) ، ذكر شود تا خواننده را هرچه بيشتر با فضاى طب قديم آشنا كند . 1 - 2 - 3 - قدم‌به‌قدم با طب سنّتى ، از نوزادى تا كهنسالى در برنامه پيشنهادى طبى سنّتى از شيرخوارگى تا كهنسالى ، نكات و ظرايف زيادى به چشم مىخورد . يكى از اين نكات برجسته توجّه به حالات روحى و روانى افراد در تمام مراحل عمر مىباشد . به‌عنوان مثال در مبحث برنامه كودكان متوجّه مىشويم كه ابن سينا تا چه حد به مسايل عاطفى و روحى كودك تأكيد داشته است . مورد ديگر اشاره به ارتباط بين بيمارىهاى جسمى با حالات روحى يا همان بيمارىهاى روان تنى « 2 » است كه نشان مىدهد طبيبان

--> ( 1 ) - به‌عنوان مثال ابن سينا در كتاب قانون جهت افتراق بين سه نوع بيمارى استسقا ( آسيت ) ، از عمل دق ( Percussion ) ياد كرده و آشكارا بيان مىكند كه اگر در هنگام كوبيدن دست بر شكم ، صداى طبل به گوش رسد استسقا از نوع طبلى است . اگر صداى آب به گوش برسد و با حركت دادن شكم بيمار ، صداى حركت آب در مشك شنيده شود ( Splash sign ) ، استسقا از نوع خيكى است كه بر وجود مايع در شكم دلالت دارد و اگرنه صداى آب و نه صداى طبل به گوش برسد و تمام بدن با فشار انگشت فرورفتگى پيدا كند ، ( Pitting edema ) استسقا از نوع لحمى است . ( 2 ) - Psychosomatic